Kısmi Islahla Yeni Alacak Kalemi Eklenebilir mi? Yargıtay Karar Verdi

Kararın künyesi

• Merci: Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu
• Esas No: 2021/8
• Karar No: 2026/1
• Karar Tarihi: 08.05.2026
• Resmî Gazete: 30.06.2026, Sayı 32969

Mesele neydi?

Yıllardır Yargıtay daireleri arasında bir görüş ayrılığı vardı. Soru şuydu: Davacı, dava dilekçesinde hiç talep etmediği yeni bir alacak kalemini, yargılama sırasında "kısmi ıslah" yoluyla davaya ekleyebilir mi?

Bazı daireler "eklenebilir" derken, bazıları "eklenemez" diyordu. Bu belirsizlik, özellikle işçilik alacağı davalarında büyük sorun yaratıyordu. İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu bu ayrılığı kesin olarak sonlandırdı.

Islah nedir, tam ve kısmi ıslah farkı

Islah, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 176. maddesinde düzenlenen, tarafların yaptıkları usul işlemlerini bir defaya mahsus düzeltmesine izin veren bir kurumdur. İki türü vardır:

• Tam ıslah (HMK md.180): Dava dilekçesi tamamen yenilenir, yargılama başa döner.
• Kısmi ıslah (HMK md.179): Dilekçedeki mevcut bir talebin artırılması, genişletilmesi veya değiştirilmesidir. Yargılama kaldığı yerden devam eder.

Karara göre kritik ayrım şudur: Kısmi ıslah, dilekçede zaten var olan bir talep üzerinde yapılabilir. Dilekçede hiç olmayan, yepyeni bir talep eklemek istiyorsanız bunun yolu kısmi ıslah değildir.

Yargıtay'ın gerekçesi

Büyük Genel Kurul, kararını üç temel ilkeye dayandırdı:

• Ön inceleme kurumunun işlevi: HMK'da ön inceleme duruşmasında taraflar uyuşmazlık konularını imzayla sabitler. Bu tutanak taraflar ve mahkeme için bağlayıcıdır. Sonradan ıslahla yeni talep eklemek, ön incelemede çizilen uyuşmazlık çerçevesini aşar ve ön inceleme kurumunu işlevsiz kılar.
• Hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik: Taraflar, hangi taleplerle yargılanacaklarını önceden bilmek zorundadır. Sonradan yeni talep eklenmesi, yargılamayı öngörülemez hale getirir.
• Makul sürede yargılanma hakkı: Dava açıldıktan sonra yeni taleplerin eklenmesi, yargılamayı uzatır ve adil yargılanma hakkına aykırı düşer.

İşveren açısından ne anlama geliyor?

Bu karar, işçilik alacağı davalarında işverenler lehine önemli bir koruma sağlıyor. Uygulamada sık görülen senaryo şuydu: İşçi, sadece kıdem tazminatı talebiyle dava açıyor, düşük harç ödüyor. Yargılama ilerledikçe, tanık beyanları ve bilirkişi raporuyla birlikte dilekçede hiç bahsetmediği fazla mesai, yıllık izin ücreti, ulusal bayram-genel tatil alacağı gibi yeni kalemleri kısmi ıslahla davaya ekliyordu.

Bu karardan sonra bu yol kapanıyor:

• İşçi, dava dilekçesinde hangi alacak kalemlerini talep ettiyse, ıslah yalnızca o kalemlerin miktarını artırmak için kullanılabilir.
• Dilekçede hiç yer almayan yeni bir alacak kalemi, kısmi ıslahla eklenemez.
• İşçi yeni bir kalem talep etmek istiyorsa, ayrı bir dava açmak veya tam ıslaha başvurmak zorunda — ki tam ıslahta yargılama tamamen başa döner ve zamanaşımı riskleri doğar.

İşveren ve İK için pratik sonuçlar

• Dava dilekçesini dikkatle inceleyin. İşçinin açtığı davada hangi alacak kalemleri talep edilmiş, net tespit edin. Dilekçede olmayan kalemler için sonradan ıslah yapılamayacağını bilin.
• Islah dilekçelerine itiraz edin. İşçi tarafı, dilekçede olmayan bir kalemi ıslahla eklemeye çalışırsa, bu içtihadı birleştirme kararına dayanarak itiraz edilebilir.
• Zamanaşımı savunmasını güçlendirin. İşçi yeni kalem için ayrı dava açmak zorunda kalırsa, o kalem için zamanaşımı süresi işlemeye devam etmiş olacaktır; bu işveren lehine bir savunma imkânıdır.
• Avukatınızla bu kararı paylaşın. Devam eden işçilik davalarınızda bu karar doğrudan uygulanabilir.

Özetle: Bu içtihadı birleştirme kararı, yıllardır süren bir belirsizliği sonlandırarak hukuk yargılamasında dava dilekçesinin sınırlarını netleştirdi. İşçilik alacağı davalarında işçinin sonradan yeni kalem ekleme imkânını ortadan kaldırması, işverenler için önemli bir savunma aracı oluşturuyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Devam eden davalarınız için mutlaka avukatınıza danışınız.