SGK MPHB Bildirim Rehberi: Sözleşme Türü ve Gün Hesaplamaları (2026)
İnsan Kaynakları ve bordro süreçlerinde en çok kafa karıştıran konulardan biri, ayın kaç gün çektiğine ve eksik çalışmalara göre SGK gününün nasıl hesaplanacağıdır. Bu makale, Haziran 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre; farklı sözleşme türleri ve eksik gün durumlarında SGK Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB) bildirimlerinin nasıl yapılması gerektiğini örneklerle açıklamaktadır.
1. Tam Ay Çalışanlarda SGK Gün Bildirimi
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu md. 80 ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği (SSİY) md. 100 hükümlerine göre; ayın 28, 29, 30 veya 31 gün çekmesine bakılmaksızın, ayın ilk gününden son gününe kadar kesintisiz çalışan sigortalıların prime esas gün sayısı daima 30 gün olarak bildirilir. Bu kural, belirli süreli veya belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan tam zamanlı tüm personeli kapsar.
Ücret Ödemelerinin Durumu
Tam ay çalışan işçilere yapılacak ücret ödemesi, iş sözleşmesinde belirlenen "Maktu Aylık" veya "Günlük Ücret (Yevmiye)" esasına göre farklılaşır:
- Maktu Aylık Ücret: İş Kanunu (4857 sayılı Kanun md. 49) kapsamında işçi hasta olsa, izinli olsa ya da ay 28/31 gün çekse bile her ay sabit 30 günlük tam ücretini alır.
- Günlük/Saatlik Ücret: İşçi çalıştığı gün kadar ücret alır. Ay 31 gün çekiyorsa 31 günlük, 28 çekiyorsa 28 günlük ücrete hak kazanır. Ancak SGK bildirimi her halükarda 30 gün yapılır.
| Ay (2026 Yılı) | Ayın Toplam Günü | Tam Çalışma SGK Bildirimi | Maktu Ücret Ödemesi |
|---|---|---|---|
| Şubat | 28 Gün | 30 Gün | Aylık Tam Ücret |
| Nisan | 30 Gün | 30 Gün | Aylık Tam Ücret |
| Mayıs | 31 Gün | 30 Gün | Aylık Tam Ücret |
2. Eksik Gün Bulunan Aylarda Bildirim ve "Parmak Hesabı"
SSİY md. 100 uyarınca; hastalık raporu (istirahat), ücretsiz izin, devamsızlık gibi nedenlerle ay içinde eksik çalışması olan personelin SGK gün sayısı, takvim ayındaki fiili gün sayısından (28, 29, 30, 31) eksik günlerin çıkarılması yoluyla parmak hesabı ile bulunur.
Sözleşme Türüne Göre Eksik Gün Örnekleri
- 31 Çeken Ay Örneği (Belirsiz Süreli): İşçi Mayıs ayında 2 gün ücretsiz izin kullanmıştır. SGK Günü: 31 - 2 = 29 Gün olarak bildirilir.
- 28 Çeken Ay Örneği (Belirli Süreli): Şubat ayında 3 gün sağlık raporu (istirahat) alan işçinin SGK Günü: 28 - 3 = 25 Gün bildirilir.
- 31 Çeken Ayda 1 Gün Eksik Çalışma İstisnası: İşçi Temmuz (31 gün) ayında 1 gün ücretsiz izin kullanmıştır. 31 - 1 = 30 Gün SGK bildirimi yapılır.
3. Kısmi Süreli (Part-Time) ve Çağrı Üzerine Çalışanlar
4857 sayılı İş Kanunu md. 13'e göre kısmi süreli çalışanlar ile md. 14'e göre çağrı üzerine çalışanların MPHB bildirimleri saatin güne çevrilmesi ile yapılır. SSİY'ye göre işçinin ay içindeki toplam çalışma saati 7,5'a bölünerek SGK gün sayısı bulunur. Çıkan küsuratlar her zaman tama (yukarıya) yuvarlanır.
| Aylık Toplam Çalışma Saati | Hesaplama (Saat / 7,5) | SGK Gün Bildirimi |
|---|---|---|
| 45 Saat | 45 / 7,5 = 6 | 6 Gün |
| 64 Saat | 64 / 7,5 = 8,53 | 9 Gün (Yukarı yuvarlanır) |
4. Stajyerler ve Mesleki Eğitim Öğrencileri
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında stajyerlerin durumu, standart işçi bordrolarından farklıdır. Zorunlu staja tabi veya meslek lisesi/üniversite kapsamında işletmede beceri eğitimi gören stajyerler, ay tam çalıştığında SGK 30 gün olarak bildirilir (Belge Türü: 7 veya 22).
Ücret Ödemesi: Stajyerlere 3308 sayılı Kanun md. 18 gereğince ödenmesi gereken yasal asgari stajyer ücreti, net asgari ücretin (2026 yılı için belirlenen asgari geçim indirimsiz veya vergi istisnalı net tutarın) 20 ve üzeri personel çalıştıran yerlerde en az %30'u, kalfalık için ise en az %50'si tutarında olmalıdır. Devamsızlık yapmaları halinde ise ücretlerinden fiili devam edilmeyen gün oranında kesinti yapılabilir.
5. İşe Giriş ve Çıkış Aylarında Bildirim (Kıstelyevm)
Bir çalışan ayın ilk günü işe girmediyse veya son günü işten çıkmadıysa SGK günü, ayın çektiği fiili gün sayısı (parmak hesabı) dikkate alınarak sayılır. Bu durum işveren genelgelerinde kesin hükümlere bağlanmıştır.
- İşçi 15 Şubat'ta (28 çeken yıl) işten çıktıysa SGK günü doğrudan 15 gündür.
- İşçi 25 Mayıs'ta (31 çeken ay) işe girdiyse ve ay sonuna kadar tam çalıştıysa hesaplama: 31 - 25 + 1 = 7 Gün olarak bildirilir. Ücreti de 7 günlük yevmiye üzerinden ödenir.
- 31 çeken aylarda 1 gün eksik çalışma hatası: 31 çeken ayda 1 gün devamsızlığı olan işçinin SGK'sını "30-1=29" şeklinde bildirmek. (Doğrusu: 31 gün üzerinden -1 yapılarak 30 gün bildirilmeli, ancak eksik gün nedeni bildirilmemelidir.)
- Şubat ayında giriş/çıkış hatası: Şubat ayında 14'ünde işe giren işçiyi "30-13=17" gün bildirmek. (Doğrusu: Parmak hesabıyla fiilen 15 gün bildirmektir.)
- Kısmi istihdam yuvarlama hatası: Kısmi süreli çalışmada çalışma saati 7,5'a bölündüğünde çıkan 10,2 gibi küsuratlı rakamı aşağı yuvarlayıp 10 gün bildirmek. (Doğrusu: SGK mevzuatında her türlü artık saat bir tam gün sayılarak her zaman yukarı yuvarlanır, yani 11 gün olmalıdır.)
- Maktu ücretli işçiden devamsızlık kesintisinde orantısızlık: Maktu sözleşmesi (sabit aylık) bulunan işçiye 28 çeken ayda eksik çalışmasından dolayı gün hesabı yaparken SGK ile ücreti hatalı bağdaştırmak. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı bu yöndedir; ücret sözleşmesinin türü bordroda yapılacak kesinti yöntemini doğrudan belirler.